Το πολυτονικό είναι σύστημα γραφής της ελληνικής γλώσσας που περιέχει γραφήματα τονισμού της προσωδίας (μελωδικότητας) της. Η χρήση του για τη γραφή των νέων ελληνικών στα επίσημα έγγραφα του ελληνικού κράτους καταργήθηκε το 1982. Στην πραγματικότητα βέβαια τα στοιχεία που έχουν καταργηθεί είναι οι δύο από τους τρεις τόνους, τα πνεύματα, η υποδιαστολή και βέβαια οι κανόνες χρήσης τους. Το πολυτονικό σύστημα θα μπορούσε δηλαδή να αποκαλείται πλήρες και το μονοτονικό λεγόμενο σημερινό σύστημα, απλό. Ας δούμε όμως σύντομα τον ρόλο αυτών που καταργήθηκαν.
Οι τόνοι περιγράφουν την εναλλαγή ύψους (πρίμα και μπάσα) στην εκφορά των συλλαβών. Είναι:
α) η οξεία (´) , η οποία -όπως το λέει και το όνομά της- υψώνει τον τόνο της συλλαβής στην οποία μπαίνει. Κατά κανόνα το ανέβασμα αυτό είναι μία πέμπτη καθαρή (μουσικό διάστημα). Είναι το πιο εύκολο και φυσικό διάστημα για την ανθρώπινη φωνή.
β) η βαρεία (`), η οποία είναι το αντίθετο της οξείας, δηλαδή χαμηλώνει την νότα της συλλαβής μία πέμπτη και τέλος,
γ) η περισπωμένη (῀) η οποία μας λέει ότι ο τόνος της συλλαβής στην οποία μπαίνει περισπάται, δηλαδή στην αρχή ανεβαίνει και μετά κατεβαίνει στην ίδια συλλαβή. Γι’ αυτό μπαίνει μόνο σε μεγαλύτερης διάρκειας συλλαβές, δηλαδή τις μακρές, που προλαβαίνει η φωνή να κάνει αυτό το ανεβοκατέβασμα.
Το τονικό σημείο που παραμένει σε χρήση στην γραφή των νέων ελληνικών σε αντίθεση με τους άλλους δύο τόνους, είναι η οξεία.
Τα πνεύματα (δασεία και ψιλή) άρχισαν να χρησιμοποιούνται ως σημάδια της παρουσίας ή απουσίας του δασέως φθόγγου [/h/] της Αττικής Διαλέκτου, στην αρχή της λέξης. Το πνεύμα της δασείας (῾) υποδηλώνει την παρουσία δασέος φθόγγου [/h/] πριν το γράμμα στο οποίο τοποθετείται, ενώ το πνεύμα της ψιλής (᾿) υποδηλώνει την απουσία δασύτητας. Γράφονταν μόνο πάνω από φωνήεντα ή το γράμμα ρο (ρ), που στην αρχή μια λέξης ήταν πάντα δασύ.
Ο μουσικός τόνος της αρχαίας ελληνικής έχει αντικατασταθεί στη σύγχρονη ελληνική γλώσσα από δυναμικό τονισμό και ο δασύς φθόγγος [/h/] έχει εκλείψει. Έχει μείνει όμως στα λατινικά και σε άλλες γλώσσες που υιοθέτησαν στοιχεία τους.
Η υπογεγραμμένη σημειώνεται με ένα μικρό ιώτα ( ι ) κάτω από το ήτα (η), ωμέγα (ω) και άλφα (α), δηλαδή μόνο σε μακρά φωνήεντα (η, ω) και στο δίχρονο άλφα. Αντιπροσωπεύει την προηγούμενη παρουσία ενός ιώτα (ι) μετά το φωνήεν, σχηματίζοντας ένα λεγόμενο μακρύ δίφθογγο. Τέτοιες δίφθογγοι (δηλ. ηι, ωι, αι) -φωνολογικά διαφορετικοί από τους αντίστοιχους βραχείς διφθόγγους (δηλ. ει, οι, ᾰι) – ήταν χαρακτηριστικό της αρχαίας ελληνικής στην προκλασική και κλασική εποχή.
Ένα παράδειγμα είναι η γραφή της λέξης «ωδή» στη δοτική σε πολυτονικό με υπογεγραμμένη και χωρίς
